opc_loader

BEKOORLIJK BONAIRE

Bekoorlijk is een wat klassiek woord voor alleraardigst of charmant. Dat past bij dit authentieke eiland. Betoverend zelfs als het gaat om de onderwaterwereld. Duiken en snorkelen zijn er top, maar er is meer. Naast kite- en windsurfen, suppen, vissen, zwemmen, zeilen, kajakken, waterskien en wakeboarden, kan je op het land hiken, vogels kijken, mountainbiken, paardrijden en avonturentochten maken. En 's avonds een glaasje drinken tijdens een 'happy hour' en heerlijk dineren in één van de vele restaurants.

Tekst Nico de Bboer fotografie Nico de Boer, Henny Weel

Au! In mijn ijver een forse leguaan te fotograferen die langs het muurtje van 1000 Steps naar beneden kruipt, trap ik in een verdorde cactus waarvan de nog rechtopstaande stekels door de zool van mijn slipper priemen en in de onderkant van mijn voet prikken. Dat doet zeer. Ik ben in de Cariben, dat is zeker. Op Bonaire wel te verstaan. Bij één van de duik- en snorkelplekken van het eiland, waarbij je hier langs een stenen trap denkbeeldig duizend stappen (het zijn er in werkelijkheid 75) naar beneden moet om het strandje en de zee te bereiken. Bonaire is wereldberoemd bij duikers vooral ook vanwege dit kantduiken, waarbij je maar een klein stukje de zee in hoeft om het rif te bereiken. Het duikeiland telt maar liefst 89 duiklocaties, die van Klein Bonaire meegerekend. Ze zijn vanaf de oever aangegeven met de naam op fel geel geverfde stenen. Wij snorkelen bij 1000 Steps. Er zijn rond Bonaire 57 soorten zacht- en steenkoraal te vinden en er zijn ongeveer 350 vissoorten geregistreerd, waarvan je er ook bij het snorkelen veel kunt waarnemen. De zee is door het felle zonlicht zowel horizontaal als verticaal kristalhelder, het water warm als een lauw bad en de stroming en golfslag aan de binnenzijde van het boemerangvormige eiland beperkt. Zodat we talloze malen gewichtloos meezweven met zeeschildpadden boven het fluorescerende koraal. Maar genoeg over duiken en snorkelen. Het eiland heeft wereldfaam op dat terrein en duiken is er de economische levensader van het toerisme.  

Verleden en heden

De Caiquetio indianen zijn de eerste bewoners van Bonaire, waarvan aan de oostkust, in de vorm van rotstekeningen (Onima Indian Inscriptions), nog sporen te vinden zijn. Alonso de Ojeda en Amerigo Vespucci komen in 1499 als eerste Europeanen op Bonaire, maar zien geen noodzaak er een kolonie te stichten omdat het land niet geschikt is voor landbouw. Ze introduceren er wel vee, waardoor er nog altijd geiten en ezels in het wild voorkomen. De geitjes zijn bekend geworden door Aletta uit 'Boer zoekt Vrouw' en de door haar geproduceerde geitenkaas (Semper Kontentu) is een begrip hier. En wat de ezels betreft zal je verbaasd staan als je een bezoek brengt aan het Donkey Sanctuary, waar ongeveer 700 ezels op een uitgestrekt landgoed liefdevol worden verzorgd. Je kan er een rondrit maken zoals in een safaripark, waarbij de dieren zich massaal rond je auto verzamelen en liefst hun nieuwsgierige koppen door je autoraam steken. Er leven evenwel ook nog zo'n 300 van deze vriendelijke en intelligente(!) beesten zwervend over het eiland, waardoor er helaas aanrijdingen met ze voorkomen.

Nederland verovert in 1633 met de West-Indische Compagnie het eiland op de Spanjaarden en importeert een klein aantal slaven voor de zoutwinning, die moeten verblijven in slavenhutjes bij de zoutpannen, nauwelijks hoger dan 2 meter (samen met een monument nog te zien langs de Eeg. Boulevard). De slavernij in deze 'witte hel' wordt afgeschaft, maar de natuurvriendelijke zoutwinning - zout dat vooral wordt gebruikt voor vaatwasmachines en als strooizout voor gladde wegen - is inmiddels, samen met het toerisme, de grootste bron van inkomsten voor het eiland. In 1816 wordt Bonaire definitief aan Nederland toegewezen en bouwt men Fort Oranje in Kralendijk (Koralendijk). In de twintigste eeuw worden twee aanlegpieren in de haven van Kralendijk vernieuwd, waardoor de grote cruiseschepen er eenvoudig kunnen afmeren. En wordt ook het vliegveld Flamingo Airport aangelegd, dat thans een flinke uitbreiding ondergaat. Bonaire dat ongeveer 18.000 inwoners telt, is sinds 10 oktober 2010 een 'Bijzondere Gemeente' van Nederland.

Actief

In Eden Beach Resort, dat samen met bar/restaurant Spice aan een strand ligt even ten noorden van Kralendijk, hebben Henny en ik een appartement. Op 50 meter van zee. Omdat we thuis ook veel sporten en actief zijn, starten we de dag altijd met een kilometer zwemmen voordat we gaan ontbijten. Een beetje lichaamsbeweging kan geen kwaad in de Cariben, want doorgaans ligt het tempo hier laag. En met slenteren op je slippers, je alleen maar omwentelen op je strandbedje, het 'happy hour' bezoeken en lekker dineren, vliegen de kilo's eraan. Wij zijn graag een dagdeel actief en hebben dan ook een auto gehuurd. Type Pick-Up, dat vanwege het vervoer van duikflessen in de laadbak, veelvuldig wordt gehuurd en daarom gunstig in prijs is. We kennen Bonaire van eerdere bezoeken, maar het eiland bekijken is toch opnieuw de moeite waard. Vaak starten we met koffiedrinken in het knusse centrum van Kralendijk, halen een krantje en doen een enkele boodschap. Een paar maal per week ligt er een Cruiseschip afgemeerd en het is vermakelijk de stroom toeristen te zien uitwaaieren in het stadje en over het eiland. De autochtone en import Bonairianen doen dan hun uiterste best wat dollars te verdienen en staan met hun standjes met souvenirs en andere prullaria op het Plaza Wilhelmina. Henny en ik trekken ons plan en doen een rondje Pink Beach, Zoutpannen, Slavenhuisjes, Atlantis Beach (Kite surfen), Willemstoren Lighthouse, Pekelmeer (Flamingo's) en rijden naar Sorobon Beach voor de lunch en een middagje zwemmen en zonnen. Sorobon is een windsurfparadijs en wellicht het mooiste natuurlijke strand van Bonaire, waar je wel een kilometer de zee kunt inlopen tot vlakbij het rif en van enkeldiep tot borstdiep kunt waden in heerlijk warm en azuurblauw water. "De Malediven van Bonaire" hoorde ik iemand zeggen, en dan weet je meteen wat er wordt bedoeld.

Souvenir

Iets dat wij niet kennen is de distilleerderij van Erik Gietman. Die likeur stookt uit de veelvuldig op het eiland voorkomende Kadushi cactus (naast nog vijf Caribische drankjes met de namen van onze eilanden aldaar). De smaak van de Kadushi-likeur is even bijzonder als de gifgroene kleur en de geheimzinnige ondoorzichtigheid van dit drankje. Achter de entree kom je op een erf vol bomen met wilde, eveneens gifgroene papegaaien (Lora) en parkieten, een proeverij en een kleine bedrijfsruimte. Dat alles in het hartje van Rincón, het enige dorp in het noorden, het oudste van Bonaire. De woonplaats van tradities, omgeven door de cultuur van de kunuku's en uitgestrekte, bergachtige wildernis. Bedenker Erik neemt de jonge loten van de cactus, verwijdert de stekels, verzamelt de schillen en laat het zaakje weken in grote potten met 95% alcohol die alle smaak en kleur opzuigt. Een fraaie koperen destilleerinstallatie en een modern roestvrijstalen mengvat zorgen voor de uiteindelijke likeur, die gebotteld wordt in karakteristieke driehoekige flessen en Engels wordt geëtiketteerd als Cadushy "The Spirit of Bonaire". Een origineel souvenir van het eiland.

Washington Slagbaai

De hele Noordpunt van Bonaire, het Washington Slagbaai Nationaal Park, is beschermd natuurgebied. Het park, 6000 hectare groot, is in 1969 ingesteld als eerste natuurpark van de Nederlandse Antillen. Het herbergt een scala aan leefgebieden, waaronder duinen bij de Boca's (inhammen) aan de noordkust, de Saliñas (zoutmeren), de Pos (zoetwaterbronnen) en de berggebieden. Het park is rijk aan vogels, hagedissen en leguanen. Binnen het park liggen twee gebieden die internationaal erkend zijn als belangrijk watergebied, de Saliña Slagbaai en het Gotomeer. Ook vanuit cultuurhistorisch oogpunt is het park van betekenis, onder andere vanwege de plantages en de historie van Slagbaai. Bij de ingang is daarvoor een museum ingericht. Het park is goed toegankelijk met een stevige auto, er zijn een aantal wandelingen uitgezet, en mountainbikers zijn er welkom.

Bara di Karta

Een betrekkelijk nieuw natuurgebied is Bara di Karta, genoemd naar de gelijknamige berg. Een trail van 15 kilometer lengte, die met de auto kan worden gedaan, maar ook te paard (er is een ranch) of met de mountainbike. Niet voor niets wordt hier dan ook de Xtreme Mountain Bike Challenge gehouden, een 51 of 83 kilometer race met meer dan 100 deelnemers. De trail voert langs de Washikemba vulkanische rotsformatie, de gelijknamige plantage, de zoutmeren, de langste boom (hij ligt horizontaal en is 28 meter), de Boka Washikemba (de limestone terraskust), de Punta Blanku Plain (desolaat gebied), de Pos Bara di Karta (windmolens die brak grondwater oppompen), de Bara di Karta (57 meter hoge heuvel), een picknick gebiedje met Taramind bomen en de vijf cactussoorten van Bonaire (Cadushi,Yatu, Cadushi di Pushi, Preaky Pear en Melon Catcus).

Behoud en beheer

De zee rondom Bonaire, inclusief Klein Bonaire en Lac Bay en Lac Cai, is beschermd en behoort tot het Bonaire National Marine Park (BNMP), het eerste marinepark in de wereld. Het totale gebied is ruim 2.700 hectare groot en omvat het koraalrif, het zeegras en het mangrovebos. Het grootste deel van het Marine Park is voor snorkelaars en duikers toegankelijk, een klein deel van het onderwaterpark is verboden voor waterrecreatie (opmerkelijk is het dat slechts 1% van alle koraalriffen in de wereld wettelijk beschermd zijn!). Het dagelijks beheer valt onder de Stichting Nationale Parken Bonaire (STINAPA Bonaire) die ook verantwoordelijk is voor het Washington Slagbaai National Park. De missie van de stichting is het beschermen van het natuurlijke, culturele en historische erfgoed. Iedereen die op Bonaire toegang wil hebben tot het BNMP dient een toegangskaart ('Nature Fee') aan te schaffen. Duikers $25.00, zwemmers, snorkelaars, zeilers en vissers $10.00 per kalenderjaar. Het vignet is te koop bij duikcentra, surfscholen, hotels, diverse activiteitenaanbieders en bij het Washington Slagbaai National Park. Elsmarie Beukenboom was tot voor kort directeur van Stinapa, maar gaf haar functie over en richtte zich vervolgens op 'haar' herbeplantingsproject op Klein Bonaire. Ze neemt Henny en mij een middag mee en vertelt ons honderd uit hoe dit kleine eilandje in de bocht van de boemerangvorm van Bonaire opnieuw wordt ingericht met natuurlijke planten. Hurricanes in het verre en meer recente verleden (de orkaan Lenny in 1999 en Omar in 2008) hebben verwoestingen aangericht en met het planten van originele bomen, struiken en cactussen, zielsveel geduld, wat sponsoring, wekelijks water geven door een groepje vrijwilligers, boekt Elsmarie ongelooflijk succes. Henny mag met haar een zuilcactus planten, een Kadushi di Pushi (Pilosocereus languginosus), één van de drie originele cactussen op Klein Bonaire. Nooit geweten dat mijn vrouw nog eens een 'cactusfluisteraar' zou worden!

Koraalherstel

Nog een spectaculaire activiteit van behoud en beheer vindt plaats onder de vlag van de CRF Bonaire, ofwel "The Bonaire Coral Restoration Foundation", een 'non profit' organisatie die het herstel van het koraal aanpakt met transplantatie van volwassen Staghorn en Elkhorn koraal naar kraamkamers voor nieuw koraal op het rif. Want ook het koraal, met name in het ondiepe water van Bonaire, heeft danig te lijden gehad van eertijds ongecontroleerd gebruik, van hurricanes en van tsunamies. Deze herstelactiviteiten werden eerder in Florida gestart en worden vanaf 2012 in de wateren van Bonaire op diverse plaatsen toegepast. Kortweg door jonge scheuten koraal met expoy vast te lijmen of met tie wraps vast te snoeren op roestvrijstalen frames. Een ongelooflijk arbeidsintensieve bezigheid, want alles moet al duikend gebeuren. Tot op heden heeft men inmiddels 6000 koraalstukjes in de kraamkamers laten opgroeien en zijn er 1500 volwassen teruggeplant op het rif. Een fantastisch resultaat.     

Lac Bay en Lac Cai

Eén van onze favoriete plekken is Lac Bay en in het bijzonder het uiterste puntje Lac Cai. Vanuit Kralendijk volg je de Kaminda Sorobon en neem je even later de onverharde weg naar links bij de bordjes van het Mangrove Kayak Center en de Glass Bottom Kayak tours. Alleen de rit al is bijzonder. Van droog cactusterrein naar de mangrove wetlands. Met kolonies Flamingo's en talloze andere fraaie vogels. Vlak voordat je bij Lac Cai komt, is er een 'hole' in het rif, de scheiding tussen de woeste oceaan en de kalme binnenzee Lac Bay daarachter. Bonaire is diverse malen uitgeroepen tot beste windsurfplek ter wereld om die sport te leren. De altijd aanwezige harde aanlandige wind op Sorobon (waar al 25 jaar de surfschool en de zeer karakteristieke en kleurrijke 'hang out' bar annex het strandje van Jibe City zijn gevestigd) en het ondiepe water van Lac Bay zijn daar de ingrediënten voor. Maar hier bij het rif is het andere koek. Op de metershoge golven trainen de Bonairiaanse wereldkampioenen Freestyle Taty en Tonky Frans dat het een lieve lust is. Spectaculair om te zien. Terwijl even verderop Lac Cai een strandje is met wat vissershutjes, bergen concheschelpen en azuurblauw warm water met zeegrassen en schildpadden. Zondagmiddag kan je hier met de lokalen een visje eten en een biertje drinken, maar de rest van de week is het een stilteparadijs. Henny leest er een boek op een schaduwplek onder een boom en ik werp af en toe een hengeltje. En met regelmaat dompelen we even onder in zee. Bonaire's slogan "Once a visitor, always a friend", moet hier zijn bedacht. Zeker weten!

Onze magazines

Reismagazines van Meridian Travel

GoAmerika Magazine
Canada Magazine
Australië Magazine
Indonesië Magazine
GoNewYork Magazine
WINTER Magazine
Outdoor & Avontuur
WILD Magazine
De Mooiste Rondreizen

 

Lees alles online

Online toegang tot al onze uitgaves

Ontvang ons magazine en krijg tevens online toegang tot al onze publicaties!

Lees verder


Nieuwsbrief

Meld je aan voor onze nieuwsbrief en blijf op de hoogte!

Aanmelden kan hier

Wild South van Martin Schäfer

BOEK | Wild South van Martin Schäfer

Wild South, portretten uit het zuiden van de Verenigde Staten is een schitterend naslagwerk voor liefhebbers van de Verenigde Staten en dan met name de zuidelijke staten. Auteur Martin Schäfer reisde onder meer door Louisiana, Mississippi, Alabama en Tennessee. 
Lees verder