opc_loader

 

Het geluk van Zuid-Tirol

 

Zuid-Tirol - ook wel bekend als Südtirol - boft maar. Berg en bos op wandelafstand en de heerlijkste culinaire verwennerijen en topwijnen binnen handbereik. Een ronduit spectaculair gemiddelde van driehonderd zonovergoten dagen per jaar, verdeeld over vier seizoenen met elk hun eigen karakter. Aan de voet van het machtige UNESCO-Werelderfgoed de Dolomieten ligt een wereld van weelderige valleien. Daartussen meer dan twintigduizend kilometer aan wandelpaden met daarlangs pittoreske dorpjes en steden. Alle toeristische superlatieven uit de folder daargelaten, heeft Zuid-Tirol écht het beste van haar drie buurlanden in huis. Dit is Italië met net dat beetje extra.

Zuid-Tirol, Italië

"Voordat de voormalige Oostenrijkse provincie in 1919 definitief aan Italië werd toegewezen, was Zuid-Tirol al ruim zeven eeuwen een drukbezochte handelsregio"

 

Dat verschillende culturen heel goed samen door een deur kunnen, bewijst Zuid-Tirol nu al bijna een eeuw. Officieel dan, want voordat de voormalige Oostenrijkse provincie in 1919 definitief aan Italië werd toegewezen, was Zuid-Tirol al ruim zeven eeuwen een drukbezochte handelsregio tussen de drie grensnaties Zwitserland, Oostenrijk en Italië.  Met een mondje Duits kunt u overal terecht; bijna driekwart van de inwoners spreekt Duits, terwijl zo’n kwart het op Italiaans houdt. Daarnaast wordt in afgelegen Dolomietendalen ook nog Ladinisch gesproken, een eeuwenoude taal met Latijnse en Reto-Romaanse elementen, die van generatie op generatie springlevend wordt gehouden.

Tradities

Net als de diepgewortelde tradities hier: zo begint de herfst in Zuid-Tirol eind september steevast met törggelen, een smakelijk gebruik waarbij wijnboeren door de hele streek de tafel voor u dekken met jonge wijn, gepofte kastanjes en stevige boerenkost. Wat in Zuid-Tirol met name opvallend is, is dat de onnavolgbare Tiroolse levenslust en tradities als een rode draad door de mediterrane cultuur lopen, én andersom. En dat levert unieke taferelen op, zowel in architectuur, klederdracht en gastronomie als het ontspannen leven van alledag.

 

Op de fiets door Zuid-Tirol

Een van de leukste manieren om Zuid-Tirol, ook wel bekend als Süd-Tirol, te ontdekken is per fiets. Meridian Travel zet de vijf leukste fietsroutes door Zuid-Tirol voor je op een rij.

Fietsen in Zuid-Tirol

In het spoor van de Giro: mountainbiketocht op de beroemde skiberg Kronplatz

Wie de profwielrenner in de roze trui achterna wil, durft deze uitdagende tocht aan: 45 kilometer en 2.120 hoogtemeters keihard werken. Van Longega/Zwischenwasser gaat het over de panoramastraat naar S. Vigilio/St. Vigil. Via Marebbe/Enneberg, Cianore, Costa, Fordora en Frena bereikt u over boswegen en steile paden de panoramaweg richting Kronplatz. Deze weg, met her en der mogelijk nog wat oude sneeuw, brengt u verder naar boven naar de top van de Kronplatz (2.275 m). Daarna gaat het naar beneden richting Valdaora/Olang over het parcours van de Giro naar de Geiselberger hut, waar u even kunt rusten en op adem komen. Dan volgt u de zeer bochtige weg naar beneden tot aan het dalstation in Geiselberg. Vanuit Valdaora bereikt u via Riscone/Reischach de dorpen Santo Stefano/Stefansdorf en Moso/Moos. Daarna rijdt u rond de mooie Michelsburg en verder naar Maria Saalen. Vanaf hier fietst u dan over de panoramastraat rustig terug naar het vertrekpunt. U kunt deze mountainbiketocht natuurlijk ook starten in San Vigilio, Valdaora, Riscone of Brunico/Bruneck. 

Met de e-bike door het Valle Isarco/Eisacktal – 100 km van de Brennerpas naar Bolzano/Bozen

Deze fietstocht van noord naar zuid start aan de Brennerpas, aan de grens met Oostenrijk, en brengt u over een voormalig spoortracé via Colle Isarco/Gossensass naar Vipiteno/Sterzing. U fietst door de ‘Fuggerstadt’ en dan verder langs burcht Reifenstein via Stilves/Stilfes naar Fortezza/Franzensfeste. Van hier gaat het steeds verder naar de Vahrner See en over de Keschtnweg (‘het kastanjepad’) naar Varna/Vahrn tot aan het klooster Novacella/Neustift. Dan rijdt u bergaf naar de Adlerbrückengasse in het centrum van Bressanone/Brixen. U volgt het fietspad verder naar het chique stadje Chiusa/Klausen en rijdt beneden in het dal verder tot in Ponte Gardena/Waidbruck. Hier wordt het Valle Isarco steeds smaller, maar het fietspad blijft even breed. De route loopt door enkele tunnels naar Colma/Kollmann en Campodazzo/Atzwang en tot in Prato all Isarco/Blumau vlak bij Bolzano/Bozen. U blijft het fietspad volgen en komt zo aan in de hoofdstad van de regio, waar de tocht op de Piazza Walther in het centrum eindigt en waar u kunt genieten van een drankje op een van de vele terassen. De eerste etappe loopt van Brennerpas tot Bressanone en duurt ongeveer 2,5 uur. De tweede etappe gaat van Bressanone tot Bolzano en duurt ook ongeveer 2,5 uur. 

Gezellig en aangenaam – fietstocht langs de Adige/Etsch

Appelbomen zo ver het oog reikt ... bij de Tell/Töll, vlakbij Merano/Meran, gaat het over het Val Venosta/Vinschgau-fietspad langs de Adige naar Naturno/Naturns. Daar brengt de bewegwijzerde route u naar de andere kant van het dal en door de boomgaarden naar Castelbello/Kastelbell. In Castelbello fietst u, opnieuw aan de andere kant van het dal, over de Adigedamm terug naar Rabla/Rabland of verder over de Tell. Dat is de gemakkelijkste optie, maar u kunt natuurlijk ook het bewegwijzerde fietspad van Merano naar de Tell nemen of de weg volgen verder naar de Val Venosta. Een andere mogelijkheid is om de Val Venosta-trein te nemen tot om het even welke halte (Malles Venosta/Mals is eindstation) en met de fiets terug te keren. Met de BikeMobilcard kunt u de trein nemen en een fiets huren in elk station langs het traject. 

Maratona dles Dolomites – de fietsmarathon in het hart van de Dolomieten

In Alta Badia is het gewoonlijk heel rustig. Slechts een keer per jaar komt daar verandering in en barst La Villa al om vijf uur ’s ochtends uit haar voegen. Wel 9.000 fietsers van 40 verschillende nationaliteiten verdringen elkaar op de doorgangsweg in het stadje. Aanleiding daarvoor: de Maratona dles Dolomites. In 1987 moest de eerste editie van de Maratona het nog stellen met 166 deelnemers, maar nu nemen jaarlijks duizenden gepassioneerde fietsers deel. Het enige nadeel, maar noodzakelijk voor de veiligheid van de wielrenners, is het beperkte aantal deelnemers. Zo kan slechts één vierde van de fietsers die zich aanbieden ook echt starten. Terwijl de loopmarathon van 42 kilometer voor velen te zwaar is, kunnen ambitieuze recreatieve fietsers de rit door de Dolomieten wel aan. Bij deze wedstrijd gaat het immers vooral om het genieten van de fantastische bergwereld.

De Sellaronda is goed voor de eerste vier bergpassen van de Maratona. Het is een lange bergrit voor amateurs, dwars door de spectaculaire bergwereld van de Dolomieten. Over de bergpassen Campolongo, Passo Pordoi, Passo Sella/Sellajoch en Passo Gardena/Grödnerjoch, die op die dag gesloten zijn voor het verkeer, terug naar beneden naar Corvara. Na tweeëneenhalf uur laten velen de Sellaronda al achter zich. Dan start de rit pas echt: het parcours gaat voor een tweede keer over de Campolongopas, dan verder naar Arabba en Andraz en de Passo Giau op, daarna naar beneden richting Cortina d’Ampezzo en vervolgens over de Falzarego- en de Valparolapas terug naar Alta Badia. Op het einde staan er 138 kilometer, acht bergpassen en 4.190 hoogtemeters op de teller. Er is ook nog een middellang parcours (106 kilometer), en de Sellaronda (55 kilometer), maar de meeste deelnemers kiezen voor het lange parcours – en zo goed als alle 9.000 fietsers bereiken de eindmeet. 

De Centrale wijnroute - op zoek naar de witte bourgognewijnen en de Kalterersee-wijn

Deze fietstocht van 26,40 kilometer leidt u door enkele van de bekendste en mooiste historische wijndorpen langs de Zuid-Tiroolse Weinstraße: Cornaiano/Girlan, Appiano/Eppan en Caldaro/Kaltern. Ze zijn beroemd om hun witte bourgognewijnen en de regionale Kalterersee-wijn. De Centrale wijnroute, een van de drie wijnroutes, start in Caldaro op het plein voor de grote wijnkelders, de Kellerei Kaltern en de Erste + Neue Kellerei. Van hier fietst u al snel door de bossen op weg naar de twee meren van Monticolo/Montiggl. Dan gaat het verder naar Cornaiano, een historisch wijndorp waar de kelders een grotere oppervlakte beslaan dan het dorp zelf. Talrijke kelders en wijndomeinen bieden er rondleidingen en proeverijen aan. Vervolgens rijdt u naar S. Paolo/St. Pauls en S. Michele/St. Michael, het eigenlijke centrum van het dorp Appiano met zijn burcht. De route loopt ook langs het gerenommeerde wijndomein en restaurant Stroblhof, waar u even een pauze kunt nemen. Dan fietst u terug naar Caldaro/Kaltern, dat niet alleen door de naar de Lago di Caldaro/Kalterersee genoemde wijn een van de bekendste wijndorpen van de streek is. 

 

Top 5 hikingtours in Zuid-Tirol

Zuid-Tirol, ofwel Südtirol gelegen in het meest noordelijke deel van Italië, staat onder andere bekend om de vele kilometers aan wandel- en hikepaden. Meer dan 13.000 kilometer welgeteld. De ene route nog uitdagender dan de ander, waar hiken moeiteloos overgaat in klimmen en andersom. Routes die langs glooiende alpenweides, appel- en peergaarden, indrukwekkende bergtoppen en steile klimwanden leiden. De top 5 wandel- en hikepaden worden hieronder uiteengezet.

Actief in Zuid-Tirol

1. Tre Cime di Lavaredo/Drei Zinnen Route

Volgens de Zuid-Tirolers is deze circa 4,5 uur durende wandeltocht de mooiste. De route loopt langs de drie meest indrukwekkende toppen van de Dolomieten. Met fenomenale uitzichten en semiuitdagende klimmetjes is deze wandeltocht voor iedere liefhebber te doen, zelfs voor de sportieve beginner. Uitrusten is overigens geen straf; de berghutten langs de paden staan bekend om de kwalitatief hoogwaardige keuken en Zuid-Tiroolse gastvrijheid.

2. Alta Via di Merano/Meraner Höhenweg

Het ene moment waan je je in het submediterrane klimaat nabij de 'Val d'Adige/Etschtal' en het andere in het Alpiene klimaat van de ‘Gruppo di Tessa/Texelgruppe Mountains’. Juist deze klimaatsverandering maakt dit één van de mooiste wandelroutes van het gebied. Daarnaast is het mogelijk om te kiezen voor kortere of langere afstanden en voor paden met hier en daar een klim of juist een gemakkelijker pad, deels per kabelbaan af te leggen. De fanatieke hiker kan zelfs de gehele 80 kilometer bewandelen. Dit doe je in zo’n 4 tot 6 dagen en is mogelijk van juni tot en met september.

3. Tappeneinerweg en Gilfpromenade

Deze echte Zuid-Tirol klassieker en ‘easy-going’ route leg je af in ongeveer 2,5 uur. Via steile paden omhoog ontdek je de mooiste plekjes van de stad Merano/Meran en omgeving. De Tappeiner Gilfpromenade is er daar één van met links en rechts kleurrijke bloemen en planten.

4. Adolf Munkelpad

Deze spectaculaire tocht onder aan de majestueuze Le Odles/Geislerspitzen bergkam is het thuis van bergbeklimmer Reinhold Messner. Dit pad leidt langs een verscheidenheid aan vegetatie; van lieflijke alpenweiden en kleurige bloemen en planten tot aan donkere zwarte wouden en soms wilde waterstromen. De route neemt ongeveer 5 uur in beslag en staat gemarkeerd als ‘gemakkelijk’.

5. Pico di Vallandro / Dürrenstein in Braies / Prags

Een matig inspannende 3 uur durende wandeling die een vaste tred vereist en waar je met hoogtevrees beter niet aan kunt beginnen. Deze route is een hoogtepunt voor iedereen die op zoek is naar een meer uitdagende hike. Rotsachtige berghellingen en passages waarbij je met een kabel verzekerd moet worden maken deel uit van deze wandeltocht. De avonturier en gevorderde hiker kan hier zijn of haar hart ophalen en met recht genieten van het uitzicht als de top is bereikt.

 

Wintersport in Zuid-Tirol

Als je als gebied zulke duizelingwekkende cijfers kunt overleggen als de Dolomieten, moet je ook wel daadwerkelijk duizelingwekkend zijn. Het in de zuidelijke Alpen gelegen gebergte is de levensader van Zuid-Tirol of Südtirol, de meest noordelijke provincie van Italië. De natuurlijke wolkenkrabbers hebben met hun unieke ligging een wintersportcultuur gecreëerd, die je nergens anders vindt.

Wandelen, langlaufen, skiën, rodelen, ijsklimmen; het is slechts een greep uit het activiteitenaanbod van Zuid-Tirol. En dat allemaal dankzij de Dolomieten. Het is de basis van de wintersportcultuur met skiën als hoogtepunt. 1.200 Kilometer aan pistes, 450 skiliften, 45 bergdorpen, 12 regio’s en dat allemaal met 1 pas. De Dolomiti SuperSkiPas. De omstandigheden om te wintersporten zijn uitstekend in Zuid-Tirol. Door de hoge ligging van het gebied (1.500 tot en met 3.200 meter) is de sneeuwzekerheid bijna honderd procent. Die overige paar procentjes worden door 300 snowcats voor hun rekening genomen. Daarnaast schijnt de zon 300 dagen per jaar.  Wat wil je nog meer?

Unieke ligging

Door de unieke ligging van de Dolomieten – deels in het temperamentvolle en mediterrane Italië, en deels in de gemoedelijke Alpen – ontmoeten twee werelden elkaar die zich samen tot een unieke mix hebben gevormd. Tradities en het goede leven houden elkaar perfect in balans. De drie talen die men spreekt in Zuid-Tirol bewijzen het samenkomen van de verschillende culturen. Er wordt Duits, Italiaans en Ladins - een Romaanse taal - in de provincie gesproken. De dorpen hebben dubbele namen hebben. Zo heet de hoofdstad van de streek in het Italiaans Bolzano en in het Duits Bozen.

Het respect voor het verleden zorgt er in Zuid-Tirol voor dat de eeuwenoude cultuur ook in het dagelijks leven nog regelmatig terugkomt. Op bergtopjes, langs meren en in eeuwenoude dorpjes vind je kastelen, kerken en burchten. Zuid-Tirol is een en al uniek. Meer op www.suedtirol.info

 

Authentieke wellness in Zuid-Tirol

Omringd door heilzame kruiden, gezonde zuurstof en indringende rust is wellness logischerwijze een solide hoeksteen van Alpe di Siusi. Vergeet kwakzalvers met hun chemische peelings en poriënverpestende smeerseltjes, want Zuid-Tirol put uit eeuwen aan kennis en ervaring op het gebied van natuurlijke ontspanning. Zo ontdekte men bijvoorbeeld dat wijn en appels - de meest geëxporteerde producten uit de regio - een sterk verjongend effect op de huid hebben. Minder voor de hand liggend is echter een ander typisch Tirools beautyproduct: hooi.

Wellness in Zuid-Tirol

Toen bergboeren zich begonnen af te vragen waarom ze na een zware dag hooien zo verfrist wakker werden, hoefden ze slechts een blik op hun tijdelijke bed op de alm te werpen. De rest is spa-geschiedenis, want hooi-wellness is niet meer weg te denken in Zuid-Tirol. Ondergedompeld in een heet bad komt uit het extra vette Dolomietenhooi de helende kracht van onder meer arnica, tijm en valeriaan vrij, die zowel rustgevend als verkwikkend werkt bij reuma, rugklachten en kramp.

 

Bergparadijs Alpe di Siusi

Alpe di Siusi/Seiser Alm mag gerust de speeltuin van Zuid-Tirol genoemd worden. Maar liefst 56 vierkante kilometer aan paradijselijke bergweide wacht aan de westingang van de Dolomieten om actief ontdekt te worden. Het landschap is er even kleurrijk als indrukwekkend, net als de fascinerende authentieke cultuur. En met driehonderd zonnige dagen per jaar lijkt de grootste hooggelegen alm van Europa wel gemaakt voor outdoorplezier.

Alpe di Suisi

Op een klein half uurtje met de auto van Bolzano en Bressanone/Brixen gaat de ultieme Zuid-Tiroolse weidewereld open. Hier, boven de boerendorpjes Castelrotto, Siusi en Fiè, strekt zich een gebied van ongeveer achtduizend voetbalvelden uit binnen de grenzen van het 6.800 hectare grote natuurpark Sciliar-Catinaccio. Het park is befaamd om haar biodiversiteit, met name in de zomermaanden als miljoenen bergbloemen en –planten de weides in eindeloze kleurtapijten veranderen. Omdat Alpe di Siusi vrijwel alleen met een gondel bereikbaar is, kunnen sporters, gezinnen met kinderen en rustzoekers hier bij gebrek aan lastige auto’s uitgebreid en ongestoord hun gang gaan.

Alpe di Siusi is een van de meest aantrekkelijke natuur- en cultuurgebieden van Europa. Het is niet verwonderlijk dat deze ongeëvenaarde bergweide in het hart van Zuid-Tirol zo’n aantrekkingskracht op outdoorliefhebbers heeft, maar dat de Alpe di Siusi nog niet overlopen wordt door miljoenen zondagstoeristen is dat wel. Mede door integer toerisme en strakgecontroleerd natuurbeheer blijft het prachtige erfgoed van Alpe di Siusi bewaard voor de mensheid en da’s maar beter ook. De wereld kan dit soort paradijselijke speeltuinen namelijk heel goed gebruiken.

 

Eten & drinken in Zuid-Tirol

In Zuid-Tirol bevinden zich de meest noordelijke wijngebieden van Italië, waar voornamelijk witte wijn wordt geproduceerd. Al eeuwenlang staat Zuid-Tirol in Europa bekend om haar kwaliteitswijn. Er worden meer dan twintig druivensoorten geteeld in Zuid-Tirol waarvan er drie ook daadwerkelijk uit Zuid-Tirol zelf afkomstig zijn, namelijk de Vernatsch, Lagrein en Gewürztraminer.

Wijn uit Zuid-Tirol

Ontdekken

Een leuke manier om de wijnregio te ontdekken is via de app Culturonda® Wine app. Deze reis-app biedt twaalf wijnroutes aan. De interactieve landkaart in de app bevat informatie over vijftien dorpjes in de Valle Isarco en Val Venosta richting Bolzano, waar men zich bezighoudt met de productie van wijn.

Een evenement om in de gaten te houden is het Vino in Festa met als hoogtepunt de Wine Cellar Night. Vino in Festa is een happening waarbij maar liefst 16 wijnproducerende dorpen langs de Zuid-Tiroolse Wijnroute een maand lang (dit jaar van 10 mei t/m 7 juni) een kijkje in de keuken geven en bezoekers deel kunnen nemen aan wijnproeverijen. Vino in Festa wordt spectaculair afgesloten met Wine Cellar Night; alle wijnkelders openen hun deuren en gasten worden per shuttle van wijnkelder naar wijnkelder gebracht.

Traditionele specialiteiten

Vaak is het een kleine stap van cultureel naar culinair, en ook aan tafel ontbreekt de Zuid-Tiroolse veelzijdigheid niet. Traditionele specialiteiten als knapperige Apfelstrudel, Graukäse en Schlutz­krapfen, ravioli met kaas en spinazie, geven al aan dat men hier van eerlijk houdt – even Italiaans als Alpine dus. Pure smaken, lokale ingrediënten en een verrassend innovatieve inslag maken de Zuid-Tiroolse keuken toonaangevend en praktisch onverslaanbaar. Helemaal in combinatie met de voortreffelijke, veelal met de hand geoogste lokale wijnen: 27 wijnen in de regio werden met het prestigieuze keurmerk ‘Tre Bicchieri’ bekroond. Voor een gebied waar ‘slechts’ vijfhonderdduizend mensen wonen, heeft Zuid-Tirol overigens een ongekend aantal restaurants met Michelinsterren: maar liefst twintig, waarvan er drie restaurants zelfs met twee sterren in de gids vermeld staan. Als u het voor minder niet doet, bent u in Alta Badia aan het juiste adres. Binnen een straal van zes kilometer kunt u hier aanschuiven bij drie Ladinisch-georiënteerde sterrenchef-koks - die liefkozend de Dolomitici worden genoemd - zoals Norbert Niederkofler (foto onder) van het dubbel bekroonde St. Hubertus.

Norbert Niederkofler en zijn koks

Zo veel talent verdient een groter podium, en dus worden in maar liefst negen berghutten in Alta Badia ook nog eens speciale menu’s van de culinaire grootmeesters geserveerd. Op negen augustus aanstaande kunt u zelfs hoogstpersoonlijk met de Dolomitici op pad, tijdens een bergchalet-picknick op het Piz Sorega-plateau met een spectaculair uitzicht op de bergen die ze hun bijnaam gaven. Wie de smaak te pakken heeft gekregen, kan in Alta Badia kooklessen volgen, of Ladinisch gaan eten bij diverse gastvrije boerenfamilies in de regio, waaronder de familie Nagler op hun 19-eeuwse boerderij Runch. Wat u ook doet, voor Apenrosa (genieten van een goed glas wijn) en enrosadira (het betoverende kleurenspel op de bergwanden bij het avondrood) is er altijd wel een gaatje te vinden.

Nu kom je met een beetje gastvrijheid en talent in de keuken een heel eind, maar wat Zuid-Tirol van iedereen onderscheidt, is vooral de stijlvolle en integere manier waarop hier het berglandschap, de cultuur, de traditie en tijdloos genieten volledig natuurlijk in elkaar opgaan. Dit is een absolute topplek in de Europese bergen – gezien de grote concurrentie in alle windrichtingen een prestatie van formaat. Zuid-Tirol boft maar.

 

Onze magazines

Reismagazines van Meridian Travel

GoAmerika Magazine
Canada Magazine
Australië Magazine
Indonesië Magazine
GoNewYork Magazine
WINTER Magazine
Outdoor & Avontuur
WILD Magazine
De Mooiste Rondreizen

 

Lees alles online

Online toegang tot al onze uitgaves

Ontvang ons magazine en krijg tevens online toegang tot al onze publicaties!

Lees verder


Nieuwsbrief

Meld je aan voor onze nieuwsbrief en blijf op de hoogte!

Aanmelden kan hier

Wild South van Martin Schäfer

BOEK | Wild South van Martin Schäfer

Wild South, portretten uit het zuiden van de Verenigde Staten is een schitterend naslagwerk voor liefhebbers van de Verenigde Staten en dan met name de zuidelijke staten. Auteur Martin Schäfer reisde onder meer door Louisiana, Mississippi, Alabama en Tennessee. 
Lees verder