opc_loader

Orka’s en Zeearenden van de Tysfjord

 

Orka’s! Links en rechts van het schip doorklieven de grote zwarte rugvinnen als zwaarden het water en klinkt het luid uitademen van een tiental walvissen. Heel zachtjes neuriet een medereiziger de melodie van Sharks en weer duikt een van de grote mannetjes vlak naast de zodiac op. Tot grote vreugde van de snorkelaars zwemt een van de andere dieren op z’n rug onder hen door. De witte buik is duidelijk te zien in het heldere water en oogcontact is onvermijdelijk. Wauw, wat een ervaring! Tekst Jonneke van Eijsden 

 

Orka voor de kust van de Lofoten

(Foto Shutterstock)

 

Het is november. Vanuit het vliegtuig was het witte winterlandschap reeds te zien. Vanaf de luchthaven is het nog ruim een uur rijden per lokale bus naar de ligplaats van het zeilschip Noorderlicht. Een schitterende tocht door het dik besneeuwde landschap. Tegen drieën kleurt de ondergaande zon alles oranjerood. Even later is het donker. Zou er vanavond al noorderlicht te zien zijn? Helaas blijft het deze avond bij de naam van het zeilschip.

 

Een hartelijk welkom van de bemanning zorgt meteen voor een thuisgevoel. Een week lang zal dit knusse schip ons dicht in de buurt van de orka’s brengen. Terwijl de geur van een heerlijke warme maaltijd vanuit de kombuis opstijgt, ontwikkelen zich onder het genot van een drankje de eerste kennismakingsgesprekken. Van jong tot oud, van Nederlander tot Fransman, iedereen is enthousiast en kijkt met spanning uit naar de komende dagen.

 

Vastgenageld

De eerste orka’s komen in zicht. Iedereen aan dek, gewapend met camera’s. De oh’s en ah’s vliegen in het rond. En plots duikt er een orka rechtop naast het schip! Een spyhop. Ik kijk het dier echt in z’n ogen en sta vastgenageld. Wat nou foto maken? Dat kwam totaal niet in me op. Dit beeld ligt vast op mijn eigen harde schijf, voor altijd.  

 

Als de orka’s wegzwemmen, steekt er een aardig briesje op en we kunnen zeilend oversteken om een wandeling te maken naar de vuurtoren van Trænøya. De avond wordt gezellig, nababbelend doorgebracht. Buiten is het bewolkt en dus kunnen we rustig gaan slapen.

 

Lofoten

 

De volgende morgen gaan we richting Svolvær, de hoofdstad van de Lofoten. Kort na vertrek dienen zich de eerste orka’s al weer aan. De groep zwemt langzaam heen en weer. Naast een aantal vrouwtjes zwemmen kleintjes. Ze hebben nog geen mooie witte vlekken, ze zijn een beetje oranje-bruin. Ademloos kijkt iedereen toe. Dan plots besluit de groep weer verder te zwemmen.

 

Wij gaan verder richting Svolvær, waar een bezoek aan een ijssculpturen-tentoonstelling en de galerie met visserijhistorie gepland staan. Tijdens de avondwandeling is de lucht helemaal helder en verschijnt het noorderlicht (FOTO ONDER). Een prachtig kleurenspektakel, van groene waaiers tot gele strepen met hier en daar een zweem roze. Waanzinnig! 

 

Noorderlicht op de Lofoten

(Foto Shutterstock)

 

Ook de volgende dagen zijn gevuld met orka’s in het betoverende winterlandschap. Het noorderlicht kwam niet weer, daarvoor was het te bewolkt. Maar een ding weet zeker: ik ga snel weer terug!

 

Orka’s met Kerst

Dat ik in december al terug zou zijn, had ik zeker niet verwacht, maar gebeurde wel.  Orka’s kijken op een andere manier: dagelijkse excursies per boot of zodiac vanaf een comfortabel hotel, het Tysfjord Turist Senter. Als ik ‘s morgens opsta, is het nog donker. De zon komt nu hier immers niet meer boven de horizon. Je zou denken dat je dan niets meer ziet, maar gedurende de tijd van de excursies (zo’n vier tot vijf uur) is er wel voldoende daglicht.

 

Winter in de Lofoten

 

De eerste dag gaan we op pad met het traditionele schip. De orka’s zitten aanmerkelijk dichterbij dan in november en al na korte tijd zwemmen er zo’n 15 rond het schip. Het water is kalm en helder. Je kunt de dieren onderwater al zien aan komen. In de groep zitten drie mannen met wel heel grote rugvinnen. Na een half uur verlaten we deze groep en gaan verder de Tysfjord op. Iedereen komt naar binnen, opwarmen met hete soep en broodjes.  

 

Een volgende groep bestaat uit 25 dieren. Zij hebben een groep haring bijeengedreven en zijn duidelijk aan hun feestmaal bezig. Meeuwen en zeearenden delen mee in de overdaad. Het schip gaat nu richting Skarberget, een steile rotswand aan de oever van de Tysfjord waar zo’n dertig paar zeearenden verblijft. De majesteueze vogels zweven hoog in de lucht. Gewapend met verrekijkers probeert iedereen de vogels te volgen. Het wordt langzamerhand donkerder, tijd om terug te keren naar de kade. Terug in het hotel gezellig napraten over de eerste dag en genieten van een heerlijk diner.  

 

Keiko

De volgende morgen moeten we eerst pakken passen voor de excursies per zodiac (rubberboot). Voor degene die willen snorkelen, zijn er droogpakken. Deze pakken houden je warm en droog en in geval je overboord gaat, houden ze je drijvend.

 

De zodiacs snellen naar open water. Met verrekijkers wordt gezocht naar spuitwolken van orka’s. De eerste die we zien zijn een drietal mannen. Eén heeft een Keiko-achtige rugvin met een rare knik. Dan plots een meter van de zodiac, komt de punt van de rugvin langzaam omhoog, dan spuit de lucht uit het gat op de kop van de orka. Wat een kracht zit daar achter! Hij zwemt rustig verder en duikt even later weer onder. En weer komt er een vin boven water, nu voor de boot. En dan helemaal niets meer. Na enige tijd komen ze ver van ons weer boven water.

 

Lofoten

 

Na een tijd ronddobberen, wordt er een grote groep gesignaleerd. De motor wordt gestart en de boot vertrekt richting orka’s. De dieren duiken heel relaxed op en onder en doen net of wij er niet zijn. Na tien minuten is hun gedrag nog niet veranderd en kunnen de snorkelaars overboord. De orka’s laten zich ook door hen niet verstoren. Na een tijdje trekken de dieren weer verder en worden de snorkelaars opgehaald. Met tegenzin verlaten ze het koude water en een spraakwaterval vol superlatieven wordt over de niet-snorkelaars uitgestort: “Waanzinnig, één kwam een meter onder me door en keek me gewoon aan! Dit moet je ook doen, echt je ziet ze zo dichtbij en ze zwemmen op hun rug onder je door. Ze kijken je echt aan, hoor.”

 

Er wordt verder gezocht naar orka’s. Dit keer is het een groep die ver uit elkaar zwemt. Ze hebben geen haast, maar ze trekken wel verder. Heel mooi om te zien hoe ze op een lijn zwemmen. De lucht achter de witte bergen kleurt rood, tijd om terug te keren. Dan is het kerst, een echte witte kerst. Geen Orka-excursie, maar een wandeling en een heuse arrensledetocht door de bossen.

 

Nog twee dagen orka’s kijken. Iedereen is inmiddels gewend aan de ochtendroutine: pak ophalen, ontbijten, aankleden, in de pakken hijsen en naar de zodiacs. Diverse groepjes orka’s komen en gaan. En dan wordt de aandacht getrokken door een inmense hoeveelheid meeuwen vlak boven het water. De zodiacs snellen erheen. En ja hoor: een grote bal haring van zeker 30 meter doorsnee is door een grote groep orka’s bijeengedreven. Orka’s schieten dwars door de haringbal heen en doen zich te goed aan de weerloze vissen. Vanuit de lucht duiken meeuwen op de haring en zeearenden scheren over het water en pakken vissen op die zich net onder het water oppervlak bevinden. De snorkelaars gaan overboord en de zodiacs drijven midden in het grote feestmaal. Overal zijn orka’s, meeuwen en Zeearenden. De zee lijkt te koken en overal drijven glimmende haringschubben. Dit is fenomenaal, dit is onbeschrijfelijk.

 

Na een uur moeten we het feestmaal verlaten, het wordt donker. Op de terugweg is iedereen stil, in gedachten weggezonken. Pas in het hotel, bij het drankje komen de tongen weer los. Dit was een dag om nooit te vergeten.

 

Praktische informatie  

 

Algemeen

In de herfst en winter komen honderden orka’s (zwaardwalvissen) naar fjorden als de Tysfjord in Noord-Noorwegen. Zij volgen de trek van de haring, die overwinteren in de beschutting van de fjorden in het hoge noorden. Deze bepaalde groep orka’s leeft uitsluitend van vette haring en heeft in de loop specifieke jachttechnieken ontwikkeld om de haring zo efficiënt mogelijk te bejagen. De orka’s leven en jagen in groepen (pods). Ze drijven de haring bijeen en steeds verder naar de oppervlakte. Uiteindelijk is er voor de haring geen ontkomen meer aan; van onder en van opzij slaan de orka’s toe en van bovenaf duiken meeuwen en zeearenden naar de bijeengedreven haring.

 

Sinds zo’n 15 jaar worden er in de tijd dat de orka’s in Tysfjord verblijven excursies georganiseerd vanuit het Tysfjord Turist Senter, de laatste paar jaar is er tevens de mogelijkheid om aan boord van het zeilschip Noorderlicht een week in de Tysfjordgebied te verblijven.

 

Ligging

De Tysfjord ligt in Noord-Noorwegen. De dichtstbijzijnde luchthavens zijn Bodø en Evenes.  

 

Bereikbaarheid

SAS-Braathens vliegen via Oslo dagelijks op deze bestemmingen. Vanaf de luchthaven moet  verder gereisd worden per lijnbus.

 

Klimaat en beste reistijd

De beste reistijd is tussen eind oktober en half januari. Buiten dit seizoen zijn er GEEN orka’s in de Tysfjord. Het is dan hartje winter en de temperaturen schommelen tussen + 5°C en min 25°C.

 

Visum

Niet van toepassing. Een geldig paspoort of Europese identiteitskaart volstaat.

 

Valuta

In Noorwegen is de Noorse kroon het wettig betaalmiddel. De waarde is ca. € 0,13. De meeste gangbare creditcards worden geaccepteerd. Op de luchthavens zijn pinautomaten, waar je met creditcard of pinpas geld op kunt nemen.

 

Tijdsverschil

Noorwegen heeft geen tijdsverschil met Nederland.

 

Gezondheid

Er zijn geen vaccinaties nodig. Gezondheidszorg in Noorwegen staat op een hoog peil. Vergeet geen reisverzekering af te sluiten.

 

Reismogelijkheden

Beluga Adventures biedt diverse complete reisarrangementen aan om vanuit het Tysfjord Turist Senter of per zeilschip op zoek te gaan naar orka’s.

Tel: (010) 2950126, www.belugareizen.nl

 

Kaart van de Lofoten

 

Onze magazines

Reismagazines van Meridian Travel

GoAmerika Magazine
Canada Magazine
Australië Magazine
Indonesië Magazine
GoNewYork Magazine
WINTER Magazine
Outdoor & Avontuur
WILD Magazine
De Mooiste Rondreizen

 

Lees alles online

Online toegang tot al onze uitgaves

Ontvang ons magazine en krijg tevens online toegang tot al onze publicaties!

Lees verder


Nieuwsbrief

Meld je aan voor onze nieuwsbrief en blijf op de hoogte!

Aanmelden kan hier

Wild South van Martin Schäfer

BOEK | Wild South van Martin Schäfer

Wild South, portretten uit het zuiden van de Verenigde Staten is een schitterend naslagwerk voor liefhebbers van de Verenigde Staten en dan met name de zuidelijke staten. Auteur Martin Schäfer reisde onder meer door Louisiana, Mississippi, Alabama en Tennessee. 
Lees verder